تأثیر کیست تخمدان بر عادت ماهانه؛ تحلیل و درمان از منظر طب سنتی
تأثیر کیست تخمدان بر عادت ماهانه؛ تحلیل و درمان از منظر طب سنتی
تأثیر کیست تخمدان بر عادت ماهانه؛ تحلیل و درمان از منظر طب سنتی
تأثیر کیست تخمدان بر عادت ماهانه؛ تحلیل و درمان از منظر طب سنتی
کیست تخمدان یکی از رایجترین دغدغههای سلامتی بانوان در عصر حاضر است که تأثیرات مستقیمی بر نظم و کیفیت چرخه قاعدگی دارد. در حالی که طب نوین بر تغییرات هورمونی و ساختارهای فیزیکی تمرکز میکند، طب سنتی ایران ریشه این مشکل را در غلبه اخلاط و سوءمزاجهای عضوی جستجو میکند. در این مقاله، به بررسی دقیق رابطه کیست تخمدان و اختلالات ماهانه از دیدگاه حکما میپردازیم.
کیست تخمدان در آینه طب سنتی: مفهوم «اَورام»
در منابع اصیل طب سنتی، پدیدهای که امروز به عنوان کیست شناخته میشود، اغلب تحت عنوان «ورم بارد» (ورم سرد) یا تجمع «مواد غلیظ» در رحم و تخمدانها بررسی میشود. تخمدانها در طب سنتی بخشی از سیستم «اوعیه منی» محسوب شده و سلامت آنها وابسته به تعادل چهار خلط (دم، صفرا، بلغم و سودا) در بدن است.
ریشه اصلی: غلبه بلغم و سودا
اکثر کیستهای تخمدان از دیدگاه طب سنتی حاصل غلبه بلغم غلیظ یا سودای محترق در ناحیه لگن هستند. وقتی سردی و تری (بلغم) در تخمدانها بیش از حد شود، مادهای غلیظ و چسبناک ایجاد میشود که راه خروج تخمک را بسته و تشکیل کیسههای حاوی مایع را میدهد.
تأثیر کیست تخمدان بر چرخه قاعدگی
تغییر در عادت ماهانه اولین و مهمترین نشانه وجود کیست در تخمدان است. این تأثیرات معمولاً به اشکال زیر بروز میکنند:
۱. احتباس طمث (عقب افتادن قاعدگی)
غلبه سردی باعث منجمد شدن خون و تنگی مجاری رحم میشود. در این حالت، کیست به عنوان یک سد فیزیکی و معنوی عمل کرده و مانع از ریزش بهموقع دیواره رحم میشود. بانوانی که دچار کیستهای بلغمی هستند، معمولاً با تاخیرهای طولانی در پریود مواجه میشوند.
۲. تقطیر و لکه بینی
گاهی کیست باعث میشود که خونریزی قاعدگی به صورت کامل انجام نشود و فرد در طول ماه دچار لکهبینیهای پراکنده (نُفاس) شود. این نشاندهنده ضعف «قوه دافعه» در رحم است که توانایی تخلیه کامل فضولات را ندارد.
۳. قله الطمث (کم شدن خونریزی)
در حضور کیستهای سوداوی یا بلغمی غلیظ، خون قاعدگی ممکن است بسیار تیره، لختهلخته و از نظر حجم بسیار کم شود. طب سنتی معتقد است در این حالت، خون به دلیل غلظت بالا نمیتواند به راحتی از عروق ریز تخمدان و رحم عبور کند.
۴. عسرالطمث (قاعدگی دردناک)
درد شدید قبل و حین قاعدگی در افراد دارای کیست، ناشی از تلاش رحم برای دفع مواد غلیظ است. این دردها معمولاً با گرما بهبود یافته و با سرما (مصرف ترشیجات یا شستشو با آب سرد) تشدید میشوند.
چرا دچار کیست میشویم؟ (عوامل ایجادکننده از منظر طب سنتی)
برای سئو و محتوای غنی، باید بدانیم که سبک زندگی یا همان «ستّه ضروریه» نقش اصلی را دارد:
تغذیه ناسازگار: مصرف بیش از حد مواد غذایی سرد و تر (مانند ماست، دوغ، خیار و گوجه فرنگی مخصوصاً در شب) و غذاهای غلیظ (مانند ماکارونی، پنیر پیتزا و گوشت گاو).
نوشیدن آب یخ: بهویژه در زمان قاعدگی که رحم در حساسترین حالت خود قرار دارد.
عدم تحرک: انباشت فضولات در ناحیه لگن به دلیل نشستن طولانیمدت.
استرس و غم: که منجر به تولید سودای غیرطبیعی و انقباض عروق رحم میشود.
راهکارهای درمانی و پاکسازی در طب سنتی
درمان کیست در طب سنتی بر پایه «تعدیل مزاج» و «تنقیه» (پاکسازی) استوار است.
۱. اصلاح تغذیه
اولین گام، حذف ناهاری و پرهیز از “خامخواری” همراه با غذاست. استفاده از ادویههای گرم مانند دارچین، زنجبیل و زیره در غذاها به ذوب شدن مواد غلیظ (کیستها) کمک میکند.
۲. استفاده از نوره و حنا (یک ترکیب معجزهگر)
همانطور که در تصاویر قبل بررسی کردیم، استفاده از نوره سنتی (زرنیخدار) در ناحیه زیر شکم و کشاله ران، با جذب سموم و سودا از عمق بدن، به کوچک شدن کیستها کمک شایانی میکند. گذاشتن حنا بعد از نوره نیز باعث تقویت عضو و دفع التهابات باقیمانده میشود.
۳. روغنمالی و بادکش
روغنمالی زیر شکم با روغنهای گرم مثل روغن سیاهدانه یا بابونه و سپس انجام بادکش گرم (تحت نظر متخصص) میتواند راه انسداد عروق تخمدان را باز کرده و عادت ماهانه را منظم کند.
۴. دمنوشهای گیاهی
استفاده از گیاهانی که در طب سنتی به عنوان «مُدرّات حیض» شناخته میشوند، مانند دمنوش رازیانه (به جز در ایام قاعدگی)، بومادران و پنجانگشت، به تنظیم هورمونها و دفع کیست کمک میکند.
نتیجهگیری
کیست تخمدان تنها یک توده موضعی نیست، بلکه نشانی از غلبه سردی و انباشت فضولات در کل بدن است. با اصلاح سبک زندگی، گرم نگه داشتن ناحیه رحم و استفاده از روشهای پاکسازی سنتی، میتوان علاوه بر رفع کیست، نظم و آرامش را به چرخههای قاعدگی بازگرداند.
نکته مهم: درمانهای طب سنتی زمانبر هستند و نیاز به صبر و استمرار دارند. پیش از شروع هرگونه درمان تخصصی، مشورت با پزشک حاذق طب سنتی الزامی است.
